CZ schakelt Zorgbelang in voor oplossingen vanuit cliëntperspectief voor verschillende uitdagingen in GGZ


‘Werken vanuit cliëntperspectief zit in ons DNA’

Cliënten in een vroeg stadium betrekken bij je beleid, zorgt ervoor dat wat je als organisatie te bieden hebt, goed aansluit bij de wensen en behoeften van je cliënten. Bij zorgverzekeraar CZ is het werken vanuit het cliëntperspectief inmiddels sterk verankerd in de organisatie. “Het zit in ons DNA. En naast dat we samenwerken met onze ledenraad, doen wij dat ook graag met Zorgbelang. Zij hebben de contacten in de regio en kennen zodoende het regionale cliënt- en patiëntperspectief”, aldus Simone Visser, zorginkoper GGZ bij CZ.

“Als zorgverzekeraar vervullen wij een maatschappelijke functie”, legt Simone uit. “We hebben een zorgplicht. Dat betekent dat wij ervoor moeten zorgen dat er voor iedereen die bij ons verzekerd is, voldoende en goede zorg voorhanden is. Om zo goed mogelijk aan te kunnen sluiten bij de behoeften van onze verzekerden, moet je wél weten wat zij nodig hebben.”

Deel deze pagina:

Het werken vanuit cliëntperspectief vormt de basis voor de jarenlange samenwerking tussen CZ en Zorgbelang.

Werken vanuit cliëntperspectief als basis

Het werken vanuit cliëntperspectief vormt de basis voor de jarenlange samenwerking tussen CZ en een drietal Zorgbelangorganisaties, waaronder Zorgbelang Brabant | Zeeland. Zij werken samen op het gebied van onder meer GGZ, geneesmiddelen en huisartsenzorg. In een convenant is vastgelegd dat Zorgbelang projectvoorstellen doet aan de hand van signalen en thema’s die op dat moment actueel zijn vanuit cliëntperspectief in de zorgsector. CZ maakt een keuze in deze voorstellen en Zorgbelang gaat hiermee aan de slag. Simone: “Hierbij kijken wij naar de voor onze doelgroep meest belangrijke thema’s van dat moment. Waar hebben zij behoefte aan en op welke thema’s hebben wij extra ondersteuning en kennis van Zorgbelang nodig?”

In 2019 koos CZ voor het voorstel ‘Oplossingsrichtingen voor uitdagende thema’s in de GGZ vanuit cliëntperspectief.’ Hanneke Griffioen was hierin projectleider vanuit Zorgbelang: “Vanuit cliëntperspectief zochten we innovatieve oplossingen voor een aantal uitdagingen waar de GGZ voor staat. Deze uitdagingen komen vanuit regionale signalen en de inbreng van cliëntenraden. De oplossingen voor deze uitdagingen zijn niet alleen gericht op de GGZ verzekerde zorg, maar gaan ook over de afstemming en aansluiting met GGZ in andere domeinen. Onze insteek was dat het advies voor de aangedragen oplossingen ook meegenomen kan worden in de inkoopgesprekken die CZ voert met de zorgaanbieders.”

Simone Visser: “Wij kijken naar de voor onze doelgroep meest belangrijke thema’s van dat moment. Waar hebben zij behoefte aan en op welke thema’s hebben wij extra ondersteuning en kennis van Zorgbelang nodig?”
Vanuit cliëntperspectief zochten we innovatieve oplossingen voor een aantal uitdagingen waar de GGZ voor staat.

Ophalen van informatie

Om tot een goed beeld te komen van de uitdagingen en mogelijke oplossingen, voerde Zorgbelang gesprekken met de cliëntenraden van GGz Breburg, GGZ Oost-Brabant en Reinier van Arkel. Hanneke: “Aan de hand van de gesprekken met de cliëntenraden hebben wij de uitdagingen en oplossingsrichtingen vastgesteld. Deze toetsten wij vervolgens met de informatie uit deskresearch en de informatie die we hebben opgehaald bij de netwerken en bijeenkomsten. Op deze manier konden wij oplossingsrichtingen en bijbehorend advies formuleren.”

Zorgbelang signaleerde maar liefst zeven uitdagingen: de wachtlijsten, het personeelstekort, de focus op de diagnostiek en de financiering in plaats van op de problematiek en hulpvraag van de individuele cliënt, de schotten in de zorg, de beperkte nazorg na een opname, het niet beschikbaar zijn van locaties voor een zogenaamde time out en als laatste de huidige kwaliteit en het aanbod van de zorg.

Tien oplossingsrichtingen

“Voor deze zeven uitdagingen hebben wij tien oplossingsrichtingen bedacht”, legt Hanneke uit. “Het gaat wat ver om ze in dit eMagazine allemaal uitgebreid te bespreken maar ik kan wel kort iets over een aantal vertellen. Zo was bijvoorbeeld het inzetten van ervaringsdeskundigheid een hot topic tijdens de verschillende gesprekken met de cliëntenraden. Zij zijn namelijk heel enthousiast over het inzetten van ervaringsdeskundigen. Een ervaringsdeskundige kan zich beter inleven in de situatie van een cliënt en kan dus op gelijkwaardig niveau ondersteuning bieden. De deskundige kan een schakel zijn tussen de cliënt en de behandelaar. Zo kan hij/zij worden ingezet bij het terugdringen van de wachtlijsten, het verbeteren van de nazorg en wellicht bijdragen aan het terugdringen van het personeelstekort. Ervaringsdeskundigheid binnen de GGZ-instellingen wint steeds meer terrein. Een mooie ontwikkeling.”

Hanneke Griffioen: “Ervaringsdeskundigheid binnen de GGZ-instellingen wint steeds meer terrein. Een mooie ontwikkeling.”
De uitdagingen in de GGZ en de mogelijke oplossingsrichtingen hebben wij goed in beeld.

eHealth en Positieve Gezondheid

Een van de andere oplossingsrichtingen is het gebruik van eHealth: online toepassingen voor de hulpverlening. “Tot aan de coronacrisis boden behandelaren het nog maar beperkt aan”, vertelt Hanneke. “Terwijl de benodigde technologie wel gewoon beschikbaar was. Nu zien we gelukkig een enorme toename van het gebruik van eHealth toepassingen doordat we ook in de zorg meer online oplossingen moesten vinden voor hele basale zaken. eHealth kan prima worden ingezet ter voorbereiding op de behandeling, bijvoorbeeld als mensen al op een wachtlijst staan. Evenals voor onze oplossingsrichting ‘Het inzetten van ervaringsdeskundigheid’ geldt ook voor eHealth dat het kan helpen bij het oplossen van het personeelstekort in de zorg.”

Ook Positieve Gezondheid wordt als een oplossingsrichting gezien voor meerdere uitdagingen. Hanneke: “Bij Positieve Gezondheid ligt de focus niet op de aandoening maar kijken we vooral naar de mogelijkheden, wensen en behoeften van de cliënt en hoe deze kunnen bijdragen aan zijn herstel. Dit draagt bij aan het verbeteren van de kwaliteit van zorg en aanbod. Hoewel Positieve Gezondheid door de cliëntenraden van de instellingen voornamelijk wordt gezien als een theoretisch kader dat moeilijk te implementeren is. Maar het kan wel degelijk helpen bij het verbeteren en het aanbieden van passende zorg.”

Zorgbelang en CZ kunnen elkaar versterken in het verbeteren van de zorg in Brabant.

Toegevoegde waarde

Simone Visser: “Het adviesrapport gebruiken wij op twee manieren. We bespreken de uitdagingen en oplossingsrichtingen met GGZ-instellingen. Het sterkt ons daarbij dat het gaat om uitdagingen die ook voor cliënten van groot belang zijn. Daarnaast nemen wij de oplossingsrichtingen en adviezen waar mogelijk mee in ons inkoopbeleid voor 2021. Een aantal van de uitdagingen die Zorgbelang schetst in het rapport waren bij ons al bekend, maar een aantal nog niet. En wat betreft de oplossingsrichtingen: wij kunnen het adviesrapport gebruiken bij het zoeken naar en realiseren van oplossingen. Dit maakt dat we op dit voorstel ook daadwerkelijk snel en goed actie kunnen ondernemen. Bovendien zijn we nu alweer, op basis van dit rapport, verdere stappen aan het zetten. Het is dus een dynamisch project. Het blijft zeker niet bij een eenmalig rapport.”

Simone ziet de onafhankelijkheid van Zorgbelang en de doorverbondenheid met patiënten en cliënten van deze organisatie in de regio als toegevoegde waarde: “De samenwerking met Zorgbelang ervaren wij bij CZ als prettig. Hanneke en haar collega’s zijn transparant, goed bereikbaar en goede, onafhankelijke sparringpartners. Zorgbelang en CZ kunnen elkaar versterken in het verbeteren van de zorg in Brabant en dat ervaren wij als heel positief.”

Herstelplan van de cliënt

Dit jaar onderzoekt Zorgbelang in opdracht van CZ hoe een herstelplan van de cliënt, een persoonlijk actieplan, eruit kan zien. Het persoonlijk actieplan is ook een van de onderwerpen die uit het adviesrapport naar voren kwam. De insteek van het plan is eigen regie en verantwoordelijkheid op herstel, waarbij de cliënt handvatten krijgt om tot herstel te komen en hersteld te blijven.

Het is een plan op maat; de inhoud kan voor iedere cliënt anders zijn. De verkenning en uitvoering gebeurt in samenwerking met cliënten, ervaringsdeskundigen en hulpverleners.