Medezeggenschap: juist nu!

Column door Gabie Conradi

Het wordt steeds belangrijker gevonden dat organisaties die iets betekenen voor mensen, die mensen ook invloed op hun beleid geven. Met de komst van de Wet medezeggenschap cliënten zorginstellingen (Wmcz) 2018 zijn er meer bevoegdheden voor cliëntenraden gekomen. De mogelijkheden om invloed uit te oefenen op het beleid van de organisatie waaraan u als patiënt of cliënt verbonden bent, zijn hiermee toegenomen. Organisaties die zich bezighouden met langdurige zorg kenden de invloed vanuit cliëntenraden al langer. De Wmcz geldt nu ook voor thuiszorgorganisaties, ambulancevervoer, de huisarts en huisartsenposten.*

Die groeiende invloed is verklaarbaar: immers hoe weet een bestuurder of zijn beleid aansluit bij wat zijn ‘klanten’ nodig hebben als hij daar niet goed zijn oor te luisteren legt? De uitdaging voor een bestuurder is hoe dat goed te doen. Immers het bestuur geeft leiding aan een organisatie waarbij er ook voor moet worden gezorgd dat alle andere regels (zorgen voor huisvesting, voldoen aan wettelijke regels, zorgdragen voor goed personeel, etc.) goed worden uitgevoerd. En dat alle toepasselijke wet- en regelgeving wordt nageleefd. Daarbij wil het bestuur van een organisatie die zorg en/of ondersteuning biedt natuurlijk kwaliteit leveren. Dat betekent dat het bestuur ervoor zorgt dat ze die zorg en ondersteuning biedt die cliënten als waardevol ervaren.

Verbinder

Een cliëntenraad staat in verbinding met de mensen die zorg of ondersteuning krijgen. Én is de gesprekspartner van de bestuurder waar het gaat om het maken van beleid voor deze mensen. Dat maakt jouw rol als (toekomstig) lid van een cliëntenraad dus belangrijk en het is goed dat je je daar bewust van bent. De mensen die actief zijn in een cliëntenraad moeten die rol ook goed kunnen oppakken en kennis hebben van die positie. Daarnaast dient de wens om medezeggenschap goed te regelen uiteraard zowel vanuit de cliënten (de cliëntenraad) als de bestuurder te komen.

Corona vraagt om maatwerk

Nu in Coronatijd legt de overheid beperkingen op en geeft aan waar iedereen zich aan moet houden. Zeker als het gaat om mensen die meer kwetsbaar zijn is het van groot belang dat mensen zich aan die regels houden. Juist in deze periode is het ook belangrijk om vinger aan de pols te houden bij de bestuurder en bij de cliënten (en hun mantelzorgers). U kunt invloed uitoefenen door goed te kijken waar mogelijkheden zijn binnen de opgelegde beperkingen. En vooral aandacht te vragen voor maatwerk: wat op de ene afdeling niet mogelijk is (gelet op de aard van de vraag van de mensen die er verblijven) is misschien op een andere afdeling wel mogelijk. Soms kunnen bijvoorbeeld specifieke aanpassingen worden gedaan waardoor mensen elkaar nog steeds echt kunnen zien.

Is fysiek samen vergaderen niet mogelijk? Dan bieden onlinemogelijkheden uitkomst. Online is heel anders, maar daarmee kunnen veel vergaderingen wél doorgaan. Is het voor u lastig? Of heeft u niet de juiste middelen om dit voor elkaar te krijgen? Vraag bij uw organisatie hoe zij zich inspant om ervoor te zorgen dat u toch uw werk kunt blijven doen. Denk aan een training online vergaderen of aan het beschikbaar stellen van materiaal (bijvoorbeeld op basis van bruikleen) zoals een IPad of laptop.

Cliëntenraad: u hebt invloed op het beleid!

Een cliëntenraad heeft in de nieuwe wet Wmcz 2018 duidelijk meer positie gekregen. Iedere cliëntenraad heeft op belangrijke punten adviesrecht en nog sterker is het instemmingsrecht dat de raad heeft. Instemmingsrecht betekent dat een bestuurder een besluit alleen met instemming van de cliëntenraad** kan nemen. Als cliëntenraadslid heeft u dus een belangrijke positie als het gaat om invloed op te maken beleid. Vervolgens is het natuurlijk ook belangrijk dat u signalen ophaalt over de uitvoering van dat beleid. Dit instemmingsrecht gaat bijvoorbeeld over het algemene beleid inzake kwaliteit en veiligheid. Iets wat juist in deze periode, waarin sprake is van afwisseling tussen meer en minder ruimte krijgen vanuit de overheid, belangrijk is.

Daarom is het belangrijk dat u goed weet wat er leeft bij uw achterban: de cliënten en hun directe omgeving. Dat is uiteraard van belang als het gaat om een organisatie waar mensen verblijven, maar ook als het gaat om ander vormen van zorg of begeleiding die wel of niet wordt geboden omdat er sprake is van een bijzondere situatie. Onderschat zeker uw positie niet. Goede zichtbaarheid als cliëntenraad is zowel richting de cliënten als richting bestuurder belangrijk. Een actieve cliëntenraad is een aanwinst voor een organisatie. Wij wensen iedere sterke bestuurder een sterke cliëntenraad toe!

Meer weten?

Heeft u vragen? Of wilt u meer weten over ons trainingsaanbod? Neem dan gerust contact op met projectleider Gabie Conradi: gconradi@zorgbelang-brabant.nl.

Gabie Conradi Projectleider

* Wij geven training om u wegwijs te maken in de Wmcz 2018 en helpen u ook om de verbinding met uw achterban als cliëntenraad te maken. Kijk voor meer informatie op de website van Academie Zorgbelang.

** Of mogelijk via de Commissie van Vertrouwenslieden